Tibet Verslag - o.a. Lhasa, Ganden, Namtso lake, Shigatse & Gyantse

Vrijdagochtend in anderhalf uur in een vrijwel lege boeiing 757 naar Lhasa gevlogen. Het was een prachtige vlucht "vlak" over hoge besneeuwde toppen van Tibet omringd door wolken. Op het vliegveld werd "onze groep" opgewacht door een gids die ons naar het hotel bracht en ons 3 dagen zou begeleiden. We hebben nooit meer iets van hem vernomen. Goed hotel, met uitzicht op de Potala en de bergen rondom Lhasa. Deze stad ligt echt prachtig. Over de stad zelf hebben we gemengde gevoelens. Aan de ene kant zie je in het kleine oude centrum heel veel monniken en Tibetaanse boeddhisten die zeer actief bezig zijn met bidden en andere godsdienstige handelingen. Mooie oude huizen met vele gebedsvlaggen er op. Helaas is het al erg verwesterd, zijn er heel veel chinezen en toeristen (waaronder natuurlijk wij zelf) en ontzettend veel opdringerige bedelaars, waaronder ook heel veel monniken. Vrijdagmiddag lekker rond gelopen. Zaterdag naar de Jokhang tempel. In deze mooie tempel vind je zeer veel boeddhisten die gewapend met gebedsmolens en een -kettingen o.a. de kora in de tempel lopen. Een cirkel om een van de tempels, met heel veel gebedswielen. Toen we hier in de zeer drukke hoofdtempel waren, letten we heel even niet op en ineens was de hele tempel verlaten en ging het licht uit. Heel bijzonder. Gelukkig konden we nog net door de deur, die achter ons op slot ging. Zondag naar de Potala. Van buiten echt een prachtig gebouw, gelegen op een heuvel die hoog boven de stad uitsteekt. Van binnen echt ontzettend groot, veel schilderingen, beelden, boeken, graftombes van de verschillende dalai lama's, etc. Het was er echter erg druk en vrij donker. En het is waanzinnig commercieel: foto's maken kost veel (veelal Euro 10 per kamer), video schieten kost krankzinnig veel (Euro 100,-) en het barst van het geofferde geld. Deze arme boeddhisten wordt nog meer geld uit de zak geklopt dan de christenen in Europa.

Maandag zijn we naar de Drepung monastry geweest. Echt een prachtig klooster met hele mooie tempels en beelden. Een van de grootste kloosters van Tibet met ooit zo'n 7000 monniken. Misschien wel mooier dan de Potala. In een prachtige tempel zaten tientallen monniken hun heilige teksten op te dreunen. Keerzijde in dit complex was echter de nog meer op geld beluste monniken en de vele bedelaars (wellicht >100) die door het complex verspreid zijn en overal aan je hoofd zeuren. De monniken hielden zeer actief de wacht om te voorkomen dat mensen foto's maakten zonder hun Euro 10 te betalen. Bijzonder detail was dat een vd pelgrims bij Arno stond de bedelen,daarna vijf stappen zette en vervolgens zelf geconfronteerd werd met een bedelende monnik.
's Middags naar het veel minder "commerciële" Sera klooster geweest. Dit blijkt o.a. uit het feit dat je gewoon via de achteringang gratis naar binnen kan en de monniken daar bijstaan en niets van zeggen. Ook kun je redelijk onbeboet foto's maken. Het leukste in de klooster is de bijzondere wijze waarop de monniken 's middags in een open tuin hun kennis testen & vergroten. Dit gaat gepaard met veel ceremonieel kabaal, gebaar en geschreeuw. 's avonds druk bezig om een toer naar Namtso lake te regelen. Sommige plaatsen in Tibet zijn niet of nauwelijks met openbaar vervoer te bereiken. Dus kun je dagen gaan lopen of een jeep huren. Dit is echter vrij prijzig. Het zoeken v reisgenoten is voor budgetreizigers een must. Hieraan besteden veel backpackers veel tijd. Zo ook wij. Je spreekt hier dus ook ontzettend veel andere reizigers, die hier gemiddeld genomen ook een stop hebben op een lange reis van vele maanden of soms zelfs jaren. Die hadden wij tot op heden niet in zulke grote aantallen ontmoet. Soms vraag je je ook af of je het wel leuk vindt, want het oude centrum is een echte backpackers kolonie.
Vandaag een rustdag, morgen gaan we naar Namtso lake, prachtig meer op 4800 m, daarover later meer.

Dinsdagavond toen we al in bed lagen, kwam de chauffeur eerst melden dat we 9 uur zouden vertrekken i.p.v. de afgesproken half acht. Later met de eigenaresse van het Tashi restaurant als tolk dat het 10 uur werd. Dit alles in verband met politiecontroles (???). We hadden onze tour dan ook niet via het officiële FIT buro geboekt (circa 80% duurder), maar gewoon rechtstreeks bij een man met een jeep. De volgende ochtend inderdaad om 10 uur op pad in een oude jeep met een stuur die niet perfect werkte en wielen die enigszins los zaten en nog meer van dat soort dingen. Maar in een prachtige rit van 5 uur werden we inderdaad naar Namtso lake gebracht. We deelden de jeep met Steve en Rita, een gezellig stel uit Australie en Nieuw Zeeland. Onderweg veel armoedige huisjes en dorpjes, prachtige bergen. Via een pas van 5300 meter hoog met mooi uitzicht naar beneden naar Namtso dat op 4700 meter ligt, dus 1100 meter hoger dan Lhasa. Dat werd dus rustig aan doen. Suus meteen wat duizelig, maar na een paar uur ging het wel. De omgeving van Namtso is prachtig: een superblauw meer, omringd door uitgestrekt grasland en hoge bergen (tot ruim 7.000 meter). De voorafgaande dagen had het vrijwel non-stop geregend. Wij troffen het droog. Tijdens een schitterende (symbolische?) zonsondergang, stil gestaan bij de uitvaart van de oma van Arno die op dat moment plaats vond in Nederland. Daarna vroeg naar bed, want na zonsondergang wordt het op die hoogte snel koud. Wij 2 sliepen in een guesthouse (gewoon een 5 pers tent) en Steve en Rita in hun nieuw gekochte tent van Y280 (circa Euro 35). We lagen nog niet in bed of er stak een flinke regenstorm op, die de temp liet dalen tot tegen het vriespunt en anderhalf uur later klopte Steve en Rita aan, want hun tent lekte hevig en alles werd zeiknat. Later die nacht klaarde het op en onder de bijna volle maan zag de omgeving er ook betoverend uit. 

De volgende morgen om 7 uur de berg bij de monastry beklommen voor een mooi uitzicht tijdens de zonsopgang. Dit was wederom weer fantastisch. Heel mooi om te zien hoe de omgeving gedurende de dag telkens van view veranderd. Dit overigens net als de temperatuur. Een wolkje voor de zon en de temperatuur donderde van circa 25 graden naar circa 10 graden. 's middags naar een festival in de omgeving geweest. Heel veel nomaden in prachtige kleding. Naast ons 4-en verder slechts 2 toeristen, waarvan we er een al kenden vanuit Lhasa. Heel erg leuk dus (over de bedelende kinderen, die stenen gooien als je niets geeft zullen we het dit keer verder niet hebben). 's avonds wederom een mooie zonsondergang. Dit keer was het heel helder, zodat het 's nachts in de tent ook erg koud werd. Maar in onze slaapzak met daarboven nog 3 dekens was het te doen.
De volgende ochtend in een hagelbui terug naar Lhasa. Dit door een nu volledig besneeuwde pas en via de Yangpachen hotsprings (niet bijzonder). Helaas had Arno door een verstopte neus 's nachts waarschijnlijk te weinig lucht gehad en dus een zware hoofdpijn. Terug in Lhasa verdween die als sneeuw voor de zon. In Lhasa is het nu ook schitterend weer. Het zicht op de bergen in de omgeving is goed en de bergen met besneeuwde toppen zijn prachtig. Na 3 dagen geen toilet, geen douche en überhaupt geen stromend water te hebben gezien, was het heerlijk om in het hotel even een (weliswaar lauwe) douche te pakken. Vandaag het mooiste stuk van de Lhasa kora gelopen, morgen gaan we naar Ganden Monastry. Daar in de omgeving zullen we 1 tot 3 nachten verblijven.

Zondag dus naar Ganden Klooster. Na een hele nacht regen, was het precies om 6.00 uur 's ochtends (tijdstip van vertrek uit guesthouse) droog. In het donker op pad naar de bus. Ondanks het slechte weer mochten de tassen niet in de bus, maar ze moesten op het dak. En dat mochten we zelf regelen. Arno dus in het donker de bus op. Proberen de tassen zo goed mogelijk vast te maken en te beschermen tegen de regen. Gelukkig bleef het droog.
8.00 uur al in Ganden. Eerst maar even een kamer geregeld in het zeer primitieve (maar best ok) Guesthouse. Wat gegeten. Het menu had maar liefst 5 keuzen, waarvan er slechts een aantrekkelijk leek. Dus voor de eerste maal (zouden nog twee keer volgen) egg fried rice besteld. Daarna aan de wandeling over de hoge kora (pelgrimsroute) begonnen. Dit was best pittig:Ganden ligt al op circa 4400 meter, de top van de kora 200 of 300 meter hoger. Boven op de top echter een fantastisch uitzicht op de omgeving: vele dalen, een mooie brede en zeer wit/blauwe rivier, voorbij zwevende arenden en gieren en natuurlijk het prachtige klooster. De vele vele prayer flags tegen de strak blauwe lucht maakten het feest compleet. Na de hoge kora, meteen maar de lage kora gedaan, met vele offer plaatsen en onder andere ook een sky-burial plek (niet (erg) actief in gebruik). Op een sky-burial wordt het lichaam van de overledenen (nadat de geest door een lama op weg naar zijn reincarnatie is geholpen) teruggegeven aan de natuur, lees de gieren. Waarschijnlijk heel erg luguber om te zien, maar natuurlijk best een mooie gedachte. Inmiddels was het 14.00 uur geweest toen we terugkwamen in het klooster zelf en bleken alle bussen met toeristen en pelgrims al weer onderweg naar Lhasa. Tot de aankomst van de bussen de volgende ochtend zouden we dus de enige vreemdelingen zijn. Super hoor, zo'n verlaten plek. Op een hoge plek lekker in de zon gelezen en van het uitzicht genoten. Omdat de nieuwsgierigheid van Susanne niet meer te bedwingen was (en ze ook wel een klein beetje heimwee had) ook maar het heimwee-boekje opengemaakt, dat door familie, vrienden en kennissen is gemaakt en we voor vertrek hadden gekregen. Daar we nog geen echte heimwee hebben slechts enkele bijdrage gelezen en toen snel de boel weer ingepakt. Wel heel erg leuk hoor. Iedereen (vast) bedankt voor zijn bijdrage.
Daar we de enige gasten waren en het restaurant reeds gesloten was, konden we bij de locals in de keuken van het guesthouse eten. Arno kreeg les in telraam lezen. Suus gaf een monnik engelse les.
's avonds van 19.30-22.30 uur nog kunnen genieten van de debating monks. 's nachts werd Arno met schrik wakker omdat het dak boven zijn bed lekte. Gelukkig hadden we met zijn 2-en een 5 pers kamer, dus genoeg droge bedden over.
De volgende dag nog lekker van de omgeving genoten en via een ander klooster terug naar Lhasa.
Daar zijn we nu bezig met de voorbereiding van onze trip naar Nepal (hopelijk zoveel mogelijk met OV). Waarschijnlijk vertrekken we overmorgen en zal de trip zo'n 8 tot 11 dagen gaan duren. Onze geplande trip naar Samye Klooster hebben we maar gecancelled. De reis schijnt heel bijzonder te zijn, maar we hebben even genoeg kloosters gezien en er zullen er nog wel een paar andere volgen.

Op 29 augustus met een mini-bus vertrokken naar Shigatse. Liep allemaal heel voorspoedig. Meteen een bus, bus al vol, vertrok meteen. Bus volledig gevuld met locals, die bij het passeren van een groot uit de rotsen gehakt Boeddhabeeld en masse een schietgebed en/of groet maakten. Eerste paar uur prima weg, maar wel enigszins saaie route door een eentonig rivierdal. Wel af en toe mooi geërodeerd rotsachtig landschap, eigenlijk zoals je je een maan- of marslandschap voorstelt. Opvallend waren de drukke jongeren, die een wedstrijd longasfalteren hielden en bij de stops voortdurend via de ramen de bus in- en uitsprongen. Bij een checkpoint moesten we met een jas
over het hoofd en hoofd tussen de knieen zitten. Daarboven hing een Tibetaan ook nog over Arno heen. Officieel mogen westerse toeristen niet met een minibus naar Shigatse reizen. Na deze checkpoint werd de Friendship Highway steeds slechter. Een gemiddeld boerenweggetje in Nederland is nog aanzienlijk beter. Gelukkig werd het landschap wel steeds mooier, zodat we
de 8,5 uur durende rit (slechts 245 km) nog redelijk makkelijk konden volhouden.
, kregen we uiteindelijk toch een 12-daagse individuele permit. Heel fijn, de trip naar Nepal begint goed ! Verder gelopen door de oude stad. Hier krijg je eindelijk een beetje het beeld zoals je je in Tibetaans stadje zou voorstellen: veel onverharde modderwegen met open riool, maar hele leuke
armoedige huisje met hele vriendelijke en vrolijke mensen (mn. de kinderen zijn heel erg leuk). Voortdurend komt het "Tashi dele" en het "hallo"-geroep je tegemoet. Opvallend ook de vele paard/ezels en wagens, honden, dode ratten en batterijen op straat.
De volgende dag de Tashilhunpo-monastery bezocht, een hele mooie, met vele mooie tombes van de diverse Panchen Lama's. Daarna naar busstation voor een bus naar Gyantse. Mensen deden moeilijk om toeristen mee te nemen en vroegen veel te veel. Nadat we er uiteindelijk uit waren, werden we in een taxi-bus gestopt, waar we 1 km later al weer uitgestuurd werden. Gelukkig kwam er meteen een andere mini-bus om ons op te pikken. In anderhalf uur door
prachtig landschap naar Gyantse gereden. Grappig om te zien hoe slecht
Tibetanen zijn in het regelen van verkeer bij wegwerkzaamheden en hoe bij
een stop wat locals hun gezicht tegen ons raam plakten, zoals kinderen dat
kunnen doen bij een tropisch aquarium in de dierentuin. In Gyantse eerst
maar een nachtje een goede hotelkamer (met bad !!) genomen, Gyantse was toch
al duur, dus dat kon er ook nog wel bij. We hadden ons ook al ruim 2 dagen
geheel niet gewassen. Hier 's avonds ook meteen door de oude stad gelopen.
Deze oude stad spreekt nog meer tot de verbeelding dan die van Shigatse: nog primitiever en hier ook veel koeien op straat en hele leuke kinderen, die slechts sporadisch bedelen. Het is net of je in een film loopt, een totaal andere wereld. Het stoffige, de paarden en de hoeden van de mensen geven het bijna een wildwest idee. Wat ons betreft is die leuke straatbeeld de highlight van Gyantse en niet de Pelchor Chode monastery (wel hele mooie Stupa) waar we de volgende dag na wederom een heerlijke wandeling door de oude stad naar toe gingen. Helaas of juist gelukkig gaan de meeste toeristen alleen voor een bliksembezoek aan deze Kumbum (=100.000 images) Stupa naar
Gyantse en missen dus het mooiste van dit stadje. Aan het eind van de dag naar de Dzong (=fort) van Gyantse beklommen. Vanaf dit fort heb je een prachtig uitzicht over de omgeving van Gyantse, waar overigens de Britten begin 20e eeuw een flinke slachtpartij onder de Tibetanen hielden.
Tibetaanse jochies, waarschijnlijk geinspireerd door deze geweldige geschiedenis, proberen de bezoekers van dit fort met een katapult te stenigen. Susanne werd hierbij twee keer licht geraakt.
Op 1 september 's ochtends weer terug naar Shigatse. Bij het busstation wezen ze ons meteen op de juiste bus. Toen we echter kaartjes wilden kopen, werden die ons geweigerd. Er was ook niemand anders die kaartjes voor ons wilde kopen en plots mochten we ook niet meer mee. Toen we weg wilden lopen, gebaarden ze ineens weer dat we moesten wachten en dat het wel goed zou
komen. Duurde allemaal erg lang, dus probeerden maar de liften. Tot 2 keer tot intimideerde het buspersoneel echter de bestuurders van de voertuigen die ons wilden meenemen en na deze intimidatie snel doorreden. Na de 2e keer boos weggelopen, want met zulke eikels wilden we natuurlijk ook niet meer in de bus. Na een paar honderd meter te hebben gelopen, keerde echter de 2e auto naar ons terug en nam ons alsnog mee. Een flinke meevaller. Terug in Shigatse geïnformeerd voor vervoer naar Lhatse en het ziet er naar uit dat we morgen wel een (mini)bus of lift naar Lhatse zullen krijgen.

Op 2 september vroeg op om de bus naar Lhatse te zoeken en te halen. Met de taxi naar de plaats waar we dachten een minibus te kunnen krijgen. Gelukkig stond dat al een busje klaar en na het betalen van Y30,- p.p. en een half uur wachten tot het busje vol was, werden we in 4 1/2 uur naar Lhatse vervoerd. Wederom een mooie rit en erg leuk om tussen de locals te zitten. Bij het passeren van heilige plekken maakten ze weer en masse de bekende geluiden. Helaas regende het eerst wel nog even en lekte de bus ook boven de plek van Susanne, maar dat kon de pret niet drukken.
Vanuit Lhatse (4000m) eerst een wandeling naar de hotsprings 11 km verderop gemaakt. Onderweg slechts een lift kunnen krijgen van circa 3 km op een tractor vol met Tibetanen. Een heel gehobbel, maar heel leuk natuurlijk.
De hotsprings waren wederom niet bijzonder, dus maar weer door het prachtig landschap teruggelopen. Mooi uitzicht over de besneeuwde bergen en de goudkleurige gerstvelden. Wel erg stoffig en wanneer er een vrachtauto langskwam (gelukkig niet erg vaak) zag je helemaal niets meer door de enorme stofwolken.
's Avonds alvast geprobeerd een lift te krijgen naar Tingri of Everest Base camp voor de volgende dag, maar dat wilde niet erg lukken. Twee aardige welgestelde Nederlandse meiden die een hele jeep voor hun 2-en hadden wilden ons helaas niet meenemen. Dat was de enige optie die avond.
De volgende ochtend stopten tijdens het ontbijt een tiental trucks met achter op een kleine Henan Shaolin Si Minibus voor het restaurant. Ze bleken voor Kathmandu bestemd en voor Yuan 50 p.p. mochten we mee naar Tingri en ze vertrokken meteen. Super dus. We konden helaas niet in dezelfde truck, dus gesplitst.
Mooi rit over hoge passen (>5.000) vol sneeuw, door riviertjes overspoelde wegen en her en der een nog niet geheel opgeruimde landslide.
Bij Shegar (New Tingri) twijfelden we even of we daar niet een lift naar Everest base camp moesten proberen te krijgen, maar we besloten ons geluk niet te grabbel te gooien en eerst maar naar Tingri te gaan. Daar we zo snel weg moesten 's ochtends hadden we ook helemaal geen eten en drinken bij ons om de eventuele uren wachten te overbruggen. De volgende dag hoorden we van de eerdergenoemde Nederlandse meiden dat er slechts een of 2 andere jeeps naar Everest base camp waren gereden, dus onze kansen waren ook heel erg klein.
In Tingri die dag verder geen lift naar Everest base camp, dus wat rondgelopen en genoten van het uitzicht op de Himalaya. Opvallend in Tingri is dat alles met 2 benen tussen de 1 1/2 en circa 12 a 14 jaar het bedelen tot topsport verheven lijkt te hebben, de mensen absoluut niet kunnen hoofdrekenen (wanneer je bijv. iets besteld van 12+14+16 moeten het totaal worden uitgerekend op een rekenmachine en wanneer je met 100 betaald het wisselgeld ook weer), het personeel van restaurants gewoon op de banken van de eetzaal overnacht en je in elk restaurant moet afdingen.
De volgende dag een flinke wandeling gemaakt (circa 25 km) langs prachtige gerstvelden en hoge bergen met nog veel hogere bergen (o.a. Mount Everest en Cho Oya) op de achtergrond. Wel heel armoedige dorpjes hier. 's Avonds genoten van de zonsondergang op het Himalaya gebergte: een geweldig gezicht.
De volgende ochtend verder gezocht naar een lift naar Everest base camp of richting Nepal. Binnen een half uur hadden we alweer een jeep die naar Nyalam ging. Dus Everest maar gelaten voor wat ie was en richting Nepal getogen. Wel even raar, na al die gammele bussen en trucks nu in een luxe jeep door het verlaten landschap, eigenlijk pastte het totaal niet.
Wederom een mooie rit langs een breed rivier dal, met vele fort-ruines, herders met hun kudde yaks of geiten en besneeuwde bergtoppen.
Nyalam (tibetaans voor "gateway to hell", voor ons "gateway to paradise") bleek een vreselijk deprimerende plaats te zijn, dus besloten maar te kijken of we verder konden naar Zhangmu (de grensplaats aan chinese zijde van de Tibet-Nepal grens). Eerst maar even lunchen, tijdens de lunch had Susanne meteen alweer een ander jeep geregeld, die na reparatie naar de grens zou vertrekken. Dat duurde nog circa een uur, maar toen konden we ons in een uur tijd via de adembenemende Bhote Kosi gorge van 3700 meter naar 2300 storten. Een fenomenale rit met vele haarspeldbochten, langs honderden watervallen en door veel bergbeekjes en ook dwars door watervallen heel. Prachtig zo'n stuk land waar de natuur nagenoeg vrij spel heeft, en de mens alleen haar best kan doen de schade te beperken. Helaas bleek ook deze auto niet waterdicht en gutste het water af en toe naar binnen. Adembenemend, maar desondanks kregen we door de enorme afdaling van 4400 meter (Tingri) naar 2300 meter ineens meer dan voldoende zuurstof in ons bloed. Zelfs het bergopwaarts lopen was een makkie in Zhangmu. Dit plaats ligt trouwens prachtig in de eerder genoemde gorge en is een smeltkroes van Tibetanen, Chinezen, Nepali en Indiaase handelaren. 
De volgende dag lekker rustig aangedaan. Eerst Zhangmu nog een beetje bekeken en later die ochtend de grens maar eens overgestoken. Een heel gedoe met vele formulieren en paspoortchecks. Vervolgens sta je in een stuk niemandsland tussen Tibet en Nepal en moet je maar zien hoe je de slechte bergweg van 8 km gaat afleggen. Gelukkig een lift in een truck gevonden. Arno moest het eerste stuk in de laadbak wegens gebrek aan plaatsen. Niet echt comfortabel maar wel een prachtig 360 graden uitzicht op de Bhote Kosi gorge. Eenmaal in Nepal al net zo veel formulieren en paspoortchecks. Hier ook snel een lift voor slecht 12 euro naar Kathmandu geregeld. Een rit van ruim 100 km die met de bus circa 5 a 7uur duurt en met het oude Toyota-tje slechts 3 uur.
Wel een enorme overgang vanuit Tibet: eerst de kale verlaten hoogvlakten en enorme bergpieken, nu ineens alles veel en veel groener en hele armoedige dorpjes met prachtig geklede mensen en veel kleurigere huisjes en ineens lijkt iedereen engels te spreken en je gewoon te begrijpen. Daarnaast lijken de kinderen die nog minder hebben dan in Tibet het fenomeen bedelen niet te kennen. Na drie kwartier rijden liep ons naïeve gevoel van dat het verkeer overal een chaos is, maar dat het altijd wel goed gaat een flinke deuk op, toen een te hard en te krap door de bocht rijdende bus ons hard in de flank raakte, waardoor het kleine toyota-tje ook nog tegen een paal langs de weg botste. Meteen circa 100 locals rond de plek des onheils, allemaal kijkend naar de schade en de discussie tussen de chauffeur en een enkele buspassagier die zich er mee bemoeide. De chauffeur noteerde het kenteken van de bus en zei dat alles goed zou komen. De auto kan na wat getrap tegen het vervormde blik gelukkig weer verder. Ook een geluk dat deze botsing midden in een klein dorpje plaatsvond en niet ergens op de bergweg langs een ravijn.
3 uur later dus in Kathmandu gedropped en wel in Thamel. Wow, dat is wederom een schok: wat een westerse bedoening: overal westers ogende restaurants, guesthouses, drugsdealers, internetcafe's, outdoorshops en boekwinkels. Het lijkt wel een soort Yangshuo (China) maar dat 20 a 30 keer groter.

Reisverslag van Nepalese vrouw naar Algerije / Reizen naar Nepal / Nepalees reisbureau

Toevoeging juli 2004: Tijd voor een nieuw avontuur : werkreis naar Nepal

Vanuit Nepal kom je (informatie uit 2005) Tibet zonder groeppermit echt niet binnen of tegen absurd hoge kosten - in Tibet zijn geen lonely planets of andere Engelstalige reisgidsen verkrijgbaar, zorg dus dat je die hebt, want de tweede handsmarkt is erg klein
- boek jeeptours gewoon rechtstreeks bij een chauffeur en niet via de FIT of ander reisburo. Scheelt al gauw 50% en ze doen nog meer voor je ook. Zeker als je niet alles van tevoren betaald. Een schema afspreken is erg verstandig en zet afspraken op papier.
- ga niet naar de hotsprings van Yangpachen. Is echt helemaal niets
- wees eigenwijs: ga niet in de Potala: andere tempels zijn veel
indrukwekkender ondanks dat de Potala enorm groot is. Vele reizigers delen die mening. Ga je toch, ga dan niet het dak op tegen betaling, er is ook een gratis plek om op het dak te komen met hetzelfde uitzicht.
- het kan aardig zijn om foto's van de Dalai Lama mee te nemen naar Tibet. Deze kun je bijv kopen bij Pilgrims Bookstore in Thamel in Kathmandu in handig klein formaat. Je moet echter heel goed oppassen aan wie je deze geeft. Het kan gevaarlijk zijn voor de ontvanger maar ook voor jou als gever.
- Wanneer je vanuit Nepal naar Tibet reist, is het verstandig om pas in China (Zhangmu) geld te wisselen. Bij de geldwisselaars aan de Tibetaanse zijde van de grens zijn de koersen veel beter (uiteraard moet je hier ook nog stevig onderhandelen voor een fair koers). Ook is het mogelijk om met credit card of visa electron card te pinnen in Zhangmu.
- Bij het kopen in de Barkhor area (omgeving Jokhang tempel) moet je veelal om max 10% van de eerste genoemde prijs uitkomen en zelfs dat is waarschijnlijk nog veel te veel.
- wanneer je de trek van Ganden Monestry naar Samye monestry gaat maken (schijnt heel mooi te zijn, en wij vonden het eerste deel ook erg indrukwekkend), regel je yak dan niet bij "eenoog" bij Ganden, maar loop eerst naar Hepu en regel je yak bij locals. Is goedkoper en zo verdienen deze mensen meer.